Padre Juan Maria Boxus in Belgie

Onze gastheer in Guatemala is op vakantie geweest in zijn thuislandje Belgie. Samen met Olivier en zijn vriendin zijn we met hem gaan racletten in Brussel. Hij had ons in Guatemala gezegd dat dat al 42 jaar geleden was. Lees: vooraleer hij in Guatemala ging werken. Blijkbaar is er vanalles gebeurd.
Enkele dorpen in de buurt van Jocotan zijn van de kaart geveegd door jaarlijkse regens die op 24 juli enkele grondverschuivingen hebben in gang gezet. Jocotan en Camotan werden voor enkele maanden verplichte toevluchtsoorden voor de velen die hun huisjes verloren zagen gaan.
De Guatemalteekse priester Jose of Chepe zoals we hem noemden, is plots verdwenen uit de parochie. Vermoed wordt dat hij met de moeder van het vermoorde kindje (waar hij de begeleiding voor deed) naar Spanje mee gereisd is. Zij was moedig genoeg om een rechtszaak vol te houden in Guatemala. En dat impliceert dat je erna naar een ander land moet vluchten. Wij hadden al eens gemerkt tijdens onze bedevaart naar Esquipulas dat er iets meer dan katholieks tussen die twee aan de hand was.

We zijn aangekomen in dit vreemde landje

Hallo, zeggen de mensen ons plots in plaats van 'Hola'.
We kwamen na een lange en slapeloze vlucht aan in Zaventem waar desondanks het vroege uur van de plaatselijke dag toch al een hoop mensen ons stonden op te wachten. Merci iedereen.
Hierop volgde een brunch in het schitterende ochtendzonnetje. Bijgeslapen hebben we dus niet, bijgepraat wel!

De grote appel: New York

We wandelden vijf dagen rond, bezochten dingen, zagen dingen. En toen zaten we op het vliegtuig naar Belgie. New York overviel ons. De zon gaat niet slapen om half zeven, ze is niet zo warm, de gebouwen hebben meer dan een verdieping (veel meer),...
Dankzij onze rough guide hebben we echter heel dit stukje geconcentreerde wereld zeer goed kunnen uitkammen. Lees zelf de reisgids of andere bronnen op internet voor meer informatie over New York, maar hier zijn toch weer een hoopje fijne foto's.

Wat ons opviel, waren de eekhoorntjes in de parken, de vogeltjes die je ontbijt proberen op te eten en natuurlijk de compactheid van Manhattan: op elke hoek staat er wel een gebouw dat je ooit al eens zag op foto.

Afscheid rast met nadere schreden dichterbij

Onze laatste week in Jocotán is ingegaan waarbij we worden overladen met de afscheidsfeestjes en bedankingen. Hoewel we het nog niet beseffen (of nog niet willen beseffen) nadert het einde van onze reis. We proberen nog zo veel mogelijk uit onze laatste dagen te halen en vooral te genieten! Terwijl we nog doorwerken worden de laatste souveniers op het marktje gekocht. Een laatste keer naar ons lievelingsrestaurantje. Afscheid nemen van onze huisgenoten. Zoeken naar de beste inpakwijze,...

Maandagochtend zitten we op de vlieger richting Miami en New York waar we nog enkele dagen halt houden en wellicht een stevige cultuurschok zullen opdoen.

Zondagochtend 11 mei zetten we weer voet op eigen bodem. Hasta pronto Bélgica!

Eerste spade gestoken

Gisteren zijn de eerste spadesteken gezet. En meteen lagen er twee frisse waterbronnetjes bloot. Ik dronk ervan, mijn buikpijn ging over en ik wist dat het verzamelde belgische geld goed werd geïnvesteerd.
We hebben er lang over nagedacht, veel over gediscussieerd hoe je het best dat bedrag dat we hadden verzameld kan uitgeven. We zijn uiteindelijk uitgekomen op dit drinkwaterproject. Dankzij een gift van een amerikaanse bejaarde (15000$!!!) konden de mensen van Roblarcito, een caserillo (wijk) van aldea La Lima, hoog in de bergen eindelijk werkelijk beginnen dromen over drinkwater in hun huizen. Met z'n allen zijn ze ons gaan opwachten gisteren want we kwamen met de pater foto's trekken om te tonen aan de belgische geldschieters. We kwamen er om 14u aan, na een lange rit in de pick-up en inderdaad: daar stond een vijftigtal man al van 's morgensvroeg op ons te wachten. Ze hadden de bronnetjes al geopend en een wegje ernaartoe gehakt. Zij zullen gratis allemaal aan de werken meehelpen. Het geld is voor de materialen en het vervoer: cement voor de tanks, buizen en kraantjes. Tot nu toe wordt het project geschat op 120000Q of 12000€. Daar komen waarschijnlijk nog kosten bij voor metsers en dergelijke. Ondanks dat het bedrag nog niet volledig is, gaan ze nu toch beginnen geulen graven en de eerste buizen zullen al gekocht worden. Er wordt een traject van een drietal kilometer overbrugd en uiteindelijk zullen 97 huizen, 127 gezinnen of bijna vijfhonderd mensen kunnen genieten van het lekkere water waar ik een slokje van nam.
Ook al is ons bedrag slechts een klein deel van het totaal, de mensen bedankten jullie in hun vele toespraakjes aan het bronnetje. Ik ben er zeker van dat we ons bedrag nog kunnen aanspekken met plots opduikende giftjes op de donatierekening! Bedankt in naam van de vele blije gezichten van de gemeenschap van Roblarcito.

25 jaar Aldea Infantil

Doordat Jean-Marie ons onder zijn hoede neemt, hebben we het geluk om regelmatig exclusieve gelegenheden bij te wonen. Zo nam hij ons deze week mee naar de viering van het 25-jarig bestaan van Aldea Infantil (kinderdorp) in Jocotán.

Een project waarvan we best onder de indruk waren. Aldea infantil vangt 118 ouderloze kinderen en 50 ouderloze jongeren op. Het bestaat uit 14 huizen waarbij de kinderen in leefgroepen zijn onderverdeeld en elke leefgroep zijn eigen 'moeder' en een 'tante' heeft. Deze twee opvoeders zijn dag en nacht bij de kinderen en nemen de volledige opvoeding op zich. Ook blijven de kinderen hun hele opvoeding bij dezelfde moeder en tante. Het mooie aan het hele project is dat ze zo veel mogelijk trachten om een gewone gezinssituatie na te bootsen: zo wonen ze in een gewone, ruime gezinswoning en gaan de kinderen naar de dorpsschool.

De vraag die wij ons stelden, en jullie vast ook: wie betaalt dat nu? Aldeas Infantil is een wereldwijde organisatie die door hun bekendheid via de vele sponsers en donaties zichzelf in stand kan houden. Ook hebben de kinderen een 'adoptiemeter- of peter', vaak uit het buitenland, (vergelijk het met foster parents), die hun maandelijks een financiële bijdrage doneren.

Wij woonden enkel de voormiddag bij, waarbij we werden verwend met een zoveelste misviering. Na de vele speeches genoten we van het muzikale spel van de marimba, een prachtig instrument, dat bespeeld word door 3 mannen, die met heel wat gevoel voor ritme, vrolijke klanken produceren uit een soort van reuze-xylofoon. 's Middags kregen we een lekkere maaltijd voorgeschoteld. In de namiddag waren er allerlei kinderspelen voorzien en een dansavond, waar wij helaas niet meer konden bij zijn.

Veel kinderen die opgegroeid zijn in de aldea, waren aanwezig op de de viering. Er werd een ontroerende toespraak gehouden door een jongeman die het eerste kind was dat werd aangenomen in de aldea. Hij dankte in de toespraak zijn moeder en de kans die hij heeft gekregen.

Maar wat me toch vooral bijblijft is de goeie organisatie van het hele project. Alle kinderen krijgen de kans op hogere studies en zo de kans om op een betere toekomst.

De regengod Cha'k toont zich van zijn meest verrassende kant

Febrero es loco
Marzo poco
Pero Avril es puro calor

Je las al dat de hitte hier een nieuwe, ongeziene belevenis is voor onze lichamen en zintuigen. Ze waarschuwden ons al heel de reis lang over de onafgebroken hitteperiode nu. Blijkt dat net dit jaar, al voor de tweede keer, het weer totaal in de war is. Niemand hier snapt het. We hebben net een weekje achter de rug, waarbij we zowaar terug een deken op ons bed legden 's nachts. Het heeft zelfs gestortregend, zoals het enkel doet in de winter (mei en verder). Bij zo'n regenbui veranderen sommige straten in rivieren (die eindelijk eens al het afval wegkuisen). We konden het niet laten om te dansen in deze openluchtdouche. Een heerlijke verfrissing.

Verslag trip naar Lago de Izabal

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
--Door storm vaarden er geen lanchas naar het huisje waar we zouden logeren met de paters. Dus brachten we maar een dagje door in de aguas calientes of warmwaterbron in ons buurtdorp Camotán--

We zitten bijna aan de 3000,00€

Wat een spaghettiavond, een gemeentebestuur en enkele vrijgevige mensen al niet bijeen kunnen verzamelen. En nog meer: hoeveel meer geld is dit waard in dit land.
Het project waarnaar het geld zal gaan staat al vast: jullie steunen een bergdorp zodat ze binnenkort over drinkwater vanuit een kraantje in hun hutten kunnen beschikken!

-Meer informatie en foto's volgen snel-

Artikel in het bladje van Tielt-Winge

Het artikel over onze reis in het infoblad Tielt-Winge. Ondertussen is hun financiele steun ook al gestort en konden we een totaal van 500,00€ toevoegen aan het reeds ingezamelde bedrag.

Que calor, hombre. deel II

We waren gewaarschuwd. Maar of we er daardoor nu twee waard zijn of niet, het is april en de warmste maanden zijn van start gegaan. Het klopt effectief wat ze ons allemaal zeiden: we douchen ons liefst meerdere keren per dag. Ik droog slechts mijn voeten af om in mijn sletsen kletsnat de douche uit te gaan. Dit lijkt de meest efficiënte manier om toch even een frisse huid te hebben. De tube tandpasta, de douchegel, glazen,... alles wat je vastneemt, voelt echt warm aan.

Het vreemdste zijn misschien nog onze zweetpatronen. Die blijken niet noodzakelijk afhankelijk te zijn van onze inspanningen. Ook gewoon stilzitten kan een acute aanval van natte rug en blinkende armen teweegbrengen.
's Nachts weigert de temperatuur deftig te dalen, zodat je om zes uur al gewekt wordt door de hitte die de eerste zonnestraaltjes teweegbrengen. We worden 's morgens niet meer vriendelijk gegroet door de zon wanneer we buitenkomen, maar hij mept direct met zijn voorhamer in ons gezicht. De thermometer hang je tegen de middag best ook binnen want de schaal laat slechts 50°C toe.
We zitten in het heetste gedeelte van het land. Het heeft een niet te ontkennen invloed op ons affectief leven. Elkaar aanraken beperken we tot het minimum: het wordt telkens een gladde bedoening.Elkaar een knuffel geven is al vermoeiend. Liefde is inderdaad een werkwoord.

Propaganda voor Menachor

Menachor, waar ik onze laatste maand aan het vertoeven ben, is bezig met een propaganda-actie om meer geld in het laatje te brengen. Ze willen onder meer medicatie verdelen in andere communidades om door de verkoop een extra centje bij te verdienen. Ook wil Menachor propaganda maken door de verspreiding van een nieuwe affiche (ontworpen door Stijn himself) met informatie en reclame. Zodra de affiches gedrukt zijn, beginnen we met 'plakken'.

Als het stroomnet het toelaat (want zo vaak als het in België regent, zo vaak zitten we hier zonder electriciteit of stromend water) maak ik tussendoor samen met Mip een inventaris en proberen we de zaak wat nieuw leven in te blazen door een grote opruimactie.

¿Ya hablamos español? / Spreken we nu al spaans?

Hoe zit dat nu eigenlijk met ons Spaans. Het mag duidelijk wezen dat je hier niet zonder kunt. Net zoals er zovelen niet weten dat Europa bestaat, kan de overgrote meerderheid geen woord engels. Liedjes op de radio zoals “You're way too beautiful girl” moet je vertalen, want wat er gezegd wordt weet zelfs de jeugd niet.
Nu wisten we dit wel op voorhand en zoals reeds opgeschreven in de oudere archieven van deze blog—Link---, volgden we een maand les in Antigua. Een maand, omdat we snel doorhadden dat de eerst voorziene twee weken niet voldoende waren. De lestechniek is zodanig goed, dat ik nooit of te nimmer nog een taal zal leren op een andere manier. Privélessen en wonen in een lokale familie. Het brengt je heel wat grammatica bij, handige woordjes en uitdrukkingen. Toch bleek bij onze aankomst in Jocotán dat onze woordenschat te wensen overliet. De andere jongens, die geen lessen volgden en alles op de natuurlijk manier leerden, kenden heel wat meer woorden dan ons. Nu nog altijd nemen we af en toe een cursus vast die we in Antigua kochtten om dingen bij te leren en te herhalen.
Op deze manier hebben we ervoor gezorgd dat we hier best een volledig gesprek kunnen vervolmaken. Afhankelijk van met wie we praten, gaat dit zelfs tot moppen tappen en platte klap. Maar toch blijft het duidelijk een extra taal: nog elke dag moeten we achter synoniemen vragen of uitbeelden en vaak gaat het over niet meer dan het weer, om stuntelige woordongevallen te vermijden.
Dus als we terugkomen, kunnen we een aardig woordje guatemalteeks meepraten.

Over Jocotán en Guatemala

Om Jocotán te vinden op de wereldkaart, moet je kijken naar het amerikaanse continent en dan meerbepaald naar het midden: Centraal-Amerika. Als je daar naar het land dat grenst aan de zuidkant van Mexico kijkt, zie je Guatemala. Zoek nu de zuidoostelijke grens met Honduras, daar vind je één van de 22 departementen van Guatemala, namelijk Chiquimula. Chiquimula heeft als hoofdplaats Chiquimula. Er zijn nog andere gemeenten (municipios) zoals Esquipulas (bekend als bedevaartsoord met de zwarte Christus (Cristo Negro)) en Ipala. Rechts van Chiquimula liggen respectievelijk San Juan Ermita, Jocotán en Camotán. Daarna zit je op de grens, op een boogscheut van de mayaruïnes in Copán. Zo, je hebt Jocotán gevonden en hebt zomaar eventjes een reis afgelegd van 200km vanuit de hoofdstad Guatemala. Je bevindt je nu pal in de streek van de Ch'orti'. Zij zijn één van de groepen die afstammen van de mayaindianen. Zij zijn overal te vinden in de bergen, hoe afgelegen je ook gaat. Het landschap is zeer bergachtig en er zijn veel rotsen, toch wordt elke mogelijk oppervlakte gebruik om gewassen te telen. Dit harde labeur gebeurt in een zeer warm klimaat dat enkel regen ziet tussen mei en oktober. De gemiddelde temperatuur is 32°C. Hoe hoger in de bergen, hoe draagbaarder natuurlijk. Beneden in de vallei is het echter zweten geblazen. In deze regio is het altijd warm, maar in de winter (december, januari) is er meer plantengroei omdat het dan draagbaar is en het regenseizoen net alles rijkelijk heeft bevloeid. April en mei bezorgen woestijntaferelen.

Jocotán is dus een gemeente met veel dorpen (aldeas) en gehuchten (caserríos, niet meer dan enkele verscholen huisjes die dichter bij elkaar liggen). De parochie Santiago Jocotán strekt zich over de drie municipios San Juan Ermita, Jocotán en Camotán uit en is dus immens groot. Er loopt één grote baan (carretera) door die geasfalteerd is en waar je toch 100km/u op kan halen, op bepaalde stukken dan. Natuurlijk moet je wel voorzichtig zijn voor de voetgangers op de baan en de drempels in San Juan Ermita (Je moet je snelheid daar reduceren tot 1km/u en dan nog doet het zeer). Als je één van de vele aardewegen neemt die van de carretera vertrekken, heb je in het overgrote deel al snel een 4x4 nodig. Meestal gaat de bouwstijl van de huisjes gepaard met de staat van de weg. Hier en daar moet je eens door rivier, lijkt het alsof je vertikaal omhoog moet of moet je een voetbalveldje dwarsen. Beneden in de stadjes heb je dus stenen huizen met echte dakpannen, sommige zelfs met drie verdiepingen. Dat verandert in de stad zelfs al naar huisjes met golfplaten daken. Wanneer je de bergen in gaat vind je, verscholen tussen allerlei gewassen, meer en meer lemen huisjes met aarden stenen. Dit worden dan hutjes zonder vloer en met palmen dak en dat gaat tot vier palen met wat palmbladeren op. De kleine stukken grond die ze hebben is geërfd van de familie en wordt op zijn beurt weer verdeeld onder de kinderen. Ze verbouwen er koffie en bonen, maar de voornaamste teelt is maïs, dat tegelijk ook een heilige betekenis heeft in de mayacultuur. Dit gewas heeft één oogst per jaar. Als het dus een slecht jaar is, dan kan je de gevolgen wel raden. In 2003 zijn in deze regio daardoor vele doden gevallen.

Gemiddeld krijgt een familie 6 kinderen, hierdoor is de geboorteaangroei (6%) één van de grootste van Latijns-Amerika. Helaas zijn er op de 1000 geboorten ook 60 geborenen die de volwassen leeftijd niet bereiken.

Ondervoeding is een prangend probleem. In Jocotán is er een recuperatiecentrum dat, wanneer de nood het hoogst is tussen juli en oktober, gemiddeld 260 sterkondervoede kinderen verzorgt. De meeste ziekten lijken voor ons makkelijk te voorkomen: diarree, wormen, huidziekten, problemen met de luchtwegen en oogontstekingen.

Een ander probleem is de lage werkgelegenheid. Er heerst een sterk rollenpatroon waarin de man op het veld gaat werken of in verre plantages en de vrouw het huishouden doet: water halen, opvang van de kinderen en eten brengen naar de man. Zeer veel mannen en jongens gaan ook illegaal naar de Verenigde Staten om daar werk te zoeken.

Doordat de schoolperiode samenvalt met de zaai- en oogstperiode gaan de kinderen niet vaak naar de school, zodat ze kunnen helpen op het veld. Vaak komen leraars ook gewoon niet opdagen. Niet allen door de gebrekkige educatie, maar ook door het ontbreken van hygiëne is er een groot probleem met de volksgezondheid. Een groot deel van de bevolking heeft geen WC en nog vaker is er geen drinkwater voorzien. Er bestaat ook geen systeem voor vuilnisafvoer. Het zit ook in de cultuur van de guatemalteken op al het vuil dat er is op de grond te gooien of te verbranden. Overal kom je brandjes en vuil tegen. In de municipios is de toestand vaak beter: in Camotán is er bijvoorbeeld drinkbaar water. Het is vooral in de verder afgelegen aldeas dat er een dieet bestaat van bonen en tortillas, dat er kinderen rondlopen zonder kleren, dat er geen drinkwater is en geen WC. Rond gezondheid en voeding lopen er ook een hele reeks overheidsacties en er is de hulp van de verschillende kerken.

Dit is natuurlijk slechts een beperkt overzicht van de streek die er vooral op gericht is een algemeen beeld te scheppen.

15 jaar oud

Het was tien na twaalf in de nacht. Ondanks dat mijn gehoor weg was, hoorde ik vanuit onze kamer in de verte nog de muziek. En wat getuit. Toen zuchtte ik: “Ja, ja, quinze años”. Was het door de rum of door het heerlijke nachtje met mijn prachtige vriendin dat ik van de kaart was? Feit was dat we voor het eerst in ons leven een 15 años meemaakten. Ik zal je alles vertellen, maar eerst moet de ruis uit onze oren verdwijnen, het zweet opdrogen en moeten we wat slapen. De wekker staat niet op.

Goeiemorgen. Gisteren werden we plots uitgenodigd voor de viering van het vervullen van het vijftiende levensjaar van een meisje. Dat is hier een groot feest met een prachtige jurk, dat wisten we al. Bleek het zelfs echt een GROOT feest te zijn. Ik denk dat als je in België een trouwfeest zo georganiseerd krijgt, dat je dan blij mag zijn. Een discobar met duidelijk het doel om je trommelvliezen kapot te schieten, een lichtinstallatie met een vijftigtal bewegende lichten, vier gigantische schermen, zelfs lasers en een rookmachine. Als fuif kon dit al niet mislopen. Verder stonden er genoeg tafels en stoelen voor de 400 genodigden. We kwamen net op tijd aan samen met Donaldo, want Betzaída Marilyn werd al binnengeleid in haar prinsessenkleed, geflankeerd door haar ouders. Donaldo deed de presentatie en haar familie werd voorgesteld. Er kwam een cadeau binnengereden: een scooter en daarna mocht iedereen in een lijn aanschuiven om zijn cadeautje te geven. Na het eenvoudige avondeten ging de muziek zo mogelijk nog luider en gingen we allemaal aan het reggaeton en merengue dansen. Helemaal zoals het hier de gewoonte is: met twee. Maar mijn vaste danspartner en ik kunnen ondertussen al wel heel wat kneepjes van het vak. Rond elf uur ging iedereen aan het zingen op de tonen van happy birthday to you: “Ya queremos pastel” (wij willen nu taart) met kreten “que la muerda” ertussen (dat ze erin bijt). Het vervolg van de avond ken je al.

Op reis met reisleider Erik

Met een unieke Semana Santa achter de rug was ook het moment daar dat we Copán gingen bezoeken. Deze mayaruïne is zeer dicht bij onze huidige woonplaats gelegen, maar we hebben gewacht tot Erik ernaartoe zou gaan met zijn groepje Belgen. Dit werd een klein vakantietje met een fijne groep. Het dagje Copán in het buitenland (Honduras) werd nog voorafgegaan door een schitterende junglewandeling en onze aguas calientes.

Het voordeel voor een groep die op reis is met iemand die het hier goed kent (Erik dus), is niet enkel dat je nergens moet over nadenken of twijfelen, maar ook dat je op unieke plaatsjes komt. De meeste blanke toeristen komen door deze arme streek gevlogen met grote bussen en gaan rechtstreeks naar Copán. Het korte verblijf van Erik, Betty, Hugo, Paul, Wim, Marie, Liesbeth en Agnes in Jocotán zal hen hopelijk bijblijven om meer redenen dan de zware jungletocht. De restaurantjes, het dorp, den donaldo, de bergen, de pickuptrip en het contact met Guatemalteken.

Blijkbaar had la Niña, een koudefront met veel regen ook net beslist aan onze wandeling mee te doen, want heel de nacht hebben de hemelsluizen opengestaan. Dit leverde een nog natter dan vorige keer nevelwoud op. Onderweg naar boven, vanachter in de bak van de 4x4, begonnen de druppeltjes al weer gezapig te vallen. Wanneer we na een uurtje aankwamen aan het oratorium van Volcan Sierra (waar we al eens werkten), waren er al enkelen met natte voeten. Het werd een rollercoasterrit, meer dan een wandeling. Om de beurt gleden we uit, de doornen van de grote varens in ons hand priemend. We zagen spagaten en pirouettes. Sommigen lieten de Tarzan in zichzelf aan een liaan slingeren, al dan niet eindigend tegen de stam van een dikke boom. Soms was het effectief gemakkelijker om 5 meter naar beneden te skieën dan te proberen grip te houden. We volgden het riviertje dat we tegenkwamen tot aan de bron. Hier zou drinkwater vandaan worden gehaald voor een project. Daar zoeken ze nog geld voor.
De droge plekjes op onze lichamen werden schaarser en de honger groter. Dus keerden we terug, met alle showtjes van voorheen tot gevolg. Nog even voor we aankwamen aan het huis van Marvin om ons vol te steken met warm eten, beslisten de regengoden en windgoden gezamenlijk ons nog eens lekker van katoen te geven. Het resultaat was dus een zeer snelle cooldown die we niet ongedaan kregen met de koude rijst of het koffiewater. Hoewel de groep tijdens de wandeling wonderwel nooit geklaagd had, was het nu toch wel écht afzien. Wat waren we blij toen Donaldo ons kwam ophalen en wat zon had meegebracht...

Woensdagochtend stonden we, gewapend met onze paspoorten, klaar om naar Copán af te reizen. Het is één van de belangrijkste mayasites die je kan bezoeken. En het is ongelooflijk complementair met Tikal dat we al zagen in december. Het is ook de eerste ruïne die ik ooit bezocht waar ik effectief kon zeggen: “ja, ik zie het, in deze steen staat die koning uitgekapt” zonder te liegen. De versieringen die ze hier maakten zijn fantastisch. Hun kunstenaars waren een stuk groter dan die van Tikal, maar hun gebouwen een stuk kleiner. Wat de site nog heel interessant maakte, zijn de telsystemen. Onze licht doorgetrapte gids legde er ons eentje uit met zijn stok in het stof op de grond. We zagen ook hoe de dertiende koning van de plaatselijke dynastie een belachelijk naam had (18 konijn) en zich graag verkleedde. Afgaande op de stelae of rechtstaande altaarbeelden toch.


Die nacht verbleven we in het klein Antigua van Honduras: Copán Ruinas een dorpje met enkel 2x2 deftige straten in hun dambordpatroon, maar een veelvoud aan hotelletjes en restaurantjes. Een toeristenbolwerk. We sliepen in het viaviacafé, een hotel-restaurant-café van belgische eigenaars. We hoorden daar inderdaad iets te veel vlaams spreken, maar de sfeer is er super. We sliepen eindelijk nog eens op een goede matras en namen een heerlijk warme douche. Licht jaloers namen we 's morgens afscheid van de groep: wij zouden nog even blijven hangen in dit rustige dorpje terwijl zij hun reis verder zetten naar Livingstón en de zee. Geniet van dit prachtige land en smeer jullie goed in, zou mijn gouden raad aan hen kunnen zijn, moest ik oud en wijs zijn.

Uittocht van de Belgen

Erik, Stijn en Willem hebben Jocotán verlaten na ons bezoekje aan Copán en reizen nu met hun groep verder door Guatemala om op 5 april onverbiddellijk het vliegtuig op te moeten richting de sneeuwlandschappen in België. Ongetwijfeld dankzij hen hebben we veel dingen meegemaakt die we anders niet hadden gedaan. Als afsheidscadeau gaven ze, buiten eindelijk wat wijn, aan alle paters een portret, getekend door Stijn.

Ook Magda en Jef zijn ervandoor. Met hen hebben we leuke middagen meegemaakt, maar hun engelse lessen zitten erop. Hopelijk zijn zij ondertussen al veilig aangekomen in België.

En dan eindelijk: Semana Santa en Pasen

We waren gewaarschuwd. Al van in december spreken ze erover. La Semana Santa, de week waar iedere Guatemalteker al van lang voordien naar uit kijkt. De hele week bestaat uit gigantische processies, missen, alfombras, vakantie, pasear, bailes, een lijdensweg naar het kruis,... Het is ook dé toeristische attractie bij uitstek in Guatemala. Vooral in Antigua. Maar ze hadden ons hier overtuigd dat het zelfs in zo'n klein dorpje meer dan de moeite waard is.

Vrijdag was absoluut de hoofddag van de week. 's Morgens na het ontbijt vertrok men met het beeld van Christus naar 'la Cruz', het kruis dat zich twee kilometer verder op een hoger gelegen berg bevindt. Het hele tafereel van Christus zijn lijdensweg werd uitgebeeld. Het dragen van het kruis, de ophanging aan het kruis, de glazen kist waarin hij werd gelegd, weer een processie,... Zo ging dat heel de dag door.

Wat vooral indrukwekkend was, was de massa volk die kwam opdagen. Honderden mensen uit Jocotán en de aldeas kwamen 's morgens op straat om de processie naar het kruis te volgen. Allemaal drummend om een glimp te kunnen opvangen van Christus. De verschillende soorten traditionele klederdracht gaven een heel kleurrijk geheel.
De processie vertrok om 9u in de ochtend en kwam om 12u aan het kruis aan waar het beeld werd opgehangen aan het kruis. Om 15u werd het er weer afgehaald en nadien in de glazen kist gelegd. Tussendoor werden heel wat liederen gezongen en verhalen voorgelezen.

Na de kruisiging was het 'werk'-tijd voor mij. Door de vrouwen in onze straat werd ik enkele dagen voordien uitgenodigd om op vrijdag, de dag van de kruisiging, mee een alfombra te maken. Samen met een twintigtal jongeren uit de straat maakten we een alfombra van ongeveer 18 meter lang. Het is een tapijt dat bestaat uit verschillende lagen gekleurd zaagsel waarbij de bovenste laag bestaat uit kleurrijke versiersels.
In totaal werden er een vijftiental tapijten gemaakt over heel Jocotán. De ene al wat origineler, afgewerkter of indrukwekkender dan de andere. De onze was zeker niet de mooiste, maar de sfeer tijdens het maken van onze alfombra maakte dat allemaal goed. Deze ervaring zal me nog lang bij blijven, ik kreeg de kans om mee te werken aan een jarenoude traditie. Het geloof brengt hier soms echt mooie dingen tot stand. Iedereen was samen in de weer om de hele dag te werken aan het tapijt. Iedereen die wilde helpen was welkom, moeders kwamen met versnaperingen en fresco's rond, kinderen en ouders kwamen erbij zitten,... Er werd in totaal zeven uur gewerkt aan de alfombra. Terwijl het even later door honderden mensen platgetrappeld werd tijdens de laatste processie van die dag waarbij Jezus in zijn gigantische kist werd gedragen naar zijn rustplaats. Bij die laatste processie werd het beeld van Christus door 40 mannen gedragen. Dit duurde zo tot middernacht waarbij men door heel Jocotán liep.

Het mooie aan heel de week vond ik vooral het sociale aspect, de mensen die samenkomen voor de voorbereiding van het hele gebeuren. Op de straat ontstonden overal kleine eet- en drankstandjes waar er na de voorbereiding werd ontspannen. Een gezellige, drukke festivalsfeer.
We wilden uiteraard la semana santa volledig meemaken en zijn daarom zoals vele andere Guatemalteken zaterdag gaan pasear: semana santa is een vrije week waarop heel het land zich ontpopt als toeristen en naar zee gaat. Wij zijn in de Rio Grande hier in Jocotán gaan zwemmen. Echt aangenaam was dat niet want het water is echt niet proper en er staat een stevige stroming op het water. Het frisse water was wel welgekomen want de temperaturen swingen hier de laatste dagen de pan uit!!

Overnachting in een bergdorpje

Door Willem
10 februari 2008 en verder

De auteur is Willem Vos, zoon van Erik Vos en broer van onder andere Stijn. Dit belgisch trio zit ook al enkele maanden in Jocotán. Willem is 18 jaar, studeerde toerisme en is niet aan zijn eerste verre reis toe. Samen gingen we voor enkele dagen naar een aldea in de bergen om eens het leven daar mee te maken, ver van het dorp. We werkten er mee aan de bouw van het oratorium.

We laten Willems schrijfcapaciteiten graag op jullie los:

Zoals lang op voorhand afgesproken gingen we voor enkele dagen naar El Volcan Sierra om wat te helpen. De Jean-Marie was natuurlijk heel blij en was gerust dat we niets tekort gingen komen. Dus de ochtend van ons vertrek gingen Stijn, Gerlinde en ik mee met Jean-Marie naar Sierra. Ronny moest eerst nog mee naar een aldea om Ramiro de weg te tonen.

Toen we met z’n drieën waren aangekomen werd er ons uitgelegd wat we moesten doen. Het kwam er op neer dat we voor het oratorium een berg moesten afgraven waar er dan trappen op kwamen. Het was zwaar werk vooral met die brandende zon. Gerlinde had al snel door dat dit werk niets voor haar was en aangezien dit het enige werkje was, had ze niet veel om de hand. Wat kan je dan beter doen dan gewoon een boek lezen? Ze heeft een boek van 350 pagina's in twee dagen uitgelezen. Chapeau! Ondertussen was Ronny ook al aangekomen. In de voormiddag hebben we ongelooflijk veel zand weggeschept maar eigenlijk niet goed wetend of we juist bezig waren of niet. Er stond daar namelijk acht man dat bergje af te graven. Rond het middaguur brachten ze ons naar ons verblijf waar we ons middagmaal konden opeten. Ons huisje zag er aan de buitenkant heel leuk uit, aan de binnenkant iets minder. Toen de deur openging begon de zoektocht naar de beloofde bedden. Raar maar waar, we vonden ze niet. Met de gedachte dat ze de bedden ’s avonds wel gingen brengen begonnen we te eten. Er was eten in overvloed. De wc’s en de douchen waren ook weer iets minder. De wc zelf vonden we niet, die lag verborgen achter een hoop stront. En als men niet meer op de wc kan gaan moet men een andere plaats zoeken.

Na het heerlijke middagmaal gingen we terug aan het werk, de een met schuppen, de ander met zand af te voeren en de overige met lezen. De zon was zeer fel maar we lieten ons niet doen.

Rond vier uur zat de werkdag erop en konden we ons huisje inrichten, veel inrichten was het ook weer niet want in onze kamer was er een vergadering over een man met lang haar en een ringbaardje, je raadt het al: ‘Jezus’. Wij zaten buiten te wachten tot de vergadering gedaan was om dan achteraf aan Tereso, ‘de grote baas’, enkele praktische vragen te kunnen stellen. Zoals: ‘komen er nog bedden’? Toen de vergadering gedaan was ging Ronny op zoek naar de man ik kwestie, wat bleek nu, hij was spoorloos verdwenen. Het schijnt dat ze hem later op de dag nog even over water hebben zien lopen. Maar ja wat kon ons dat water schelen, wij wilden bedden. Dan na een uurtje of twee ons te hebben verveeld kwam ons avondeten. Het was heel lekker alhoewel we de helft hebben moeten weggooien omdat we het niet vertrouwden. Er was ook koffie, de pot waar de koffie inzat leek meer op een pispot. Dit heeft Gerlinde later op de avond zeer letterlijk genomen. Na het eten hebben we nog wat Yahtzee gespeeld waar Stijn iedereen heeft verpletterd. Na het spelletje heeft iederen zijn rieten matje genomen en de bewogen nacht in gegaan! De volgende ochtend waren we al vroeg uit de veren. En kwamen ze al met het ontbijt en daar stond Gerlinde haar pispot terug: deze keer gevuld met koffie. Niemand had het lef om ervan te drinken. Na het ontbijt gingen we terug aan het werk, niets nieuws. Hetzelfde als de dag ervoor. Na het harde labeur gingen we rond de middag terug eten. Je gelooft het of niet maar daar stond midden tussen het eten die vervelende pispot weer, deze keer niet met onze koffie in maar met onze kip. En als je niet dacht aan wat de vorige nacht was gebeurd hebben Stijn, Ronny en ik nog serieus kunnen smullen. Rond twee uur zijn we terug begonnen met werken, we konden al serieus wat veranderingen zien in vergelijking met de eerste dag. Rond vier uur heeft de zoon van Tereso ons naar huis gevoerd. Normaal ging Tereso dat doen maar hij deed de lamme weer lopen (zijn zoon, nvdr), terwijl hij in Chiquimula zat en daardoor ons vergeten was. Terug in casa parroquial hebben we dan nog eens zeer goed kunnen eten en zijn we direct gaan slapen.

Willem

Zacapa

Vandaag gingen we op zoek naar de authentieke Ron Zacapa Centenario, de beste rum die je ooit zal tegenkomen. Als warmste stad van Guatemala (35 à 40°C in de schaduw in deze periode) waren we zeer opgelucht te zien dat 's morgens de hemel verstopt was achter een wolkendek. Zacapa bleek een parel. De rum vonden we er niet, want die wordt in de hoofdstad gebotteld. Die zullen we dus kopen in de Pais. Maar wat we er wel vonden was zowaar het mooiste marktje dat we tegengekomen zijn in Guatemala tot nu toe. Niet het grootste, noch het traditioneelste, maar wel het meest “doolhovige”. Iemand legde ons uit dat het stadspatroon uitgetekend was door een zatlap. Kleine straatjes vol winkeltjes en overdekt met golfplaten en zeilen boven de ontelbare kraampjes. Helemaal geen structuur, om de haverklap zijstraatjes, helder en gevuld met broeken, GSMopladers, gel en CD's. Om bij het volgende afslagje in een volstrekt donker steegje verzeild te geraken met hopen stinkende vissen en varkenspoten. Op de koop toe bleek de smaak van de winkeliers hier opvallend goed te zijn: Gerlinde kocht een resem kledij en schoenen zodat er technisch gezien voor mij geen geld meer over was om hetzelfde te doen. Maar dat werd dan gecompenseerd door het gevolg van die goede smaak: Zacapa loopt over van de mooie vrouwen. Vreemd om na vier maanden en een half deze oase van smaak en schoonheid te ontdekken.
Santé, de Ron Zacapa Centenario de hier naast me staat, ís inderdaad de lekkerste!
Ronny

Que calor, hombre / heet, man

Het is zover. De warmte heeft aangevallen. En we kunnen ons amper verdedigen. Het zal de eerste keer zijn dat ik een artikel kan schrijven dat uitzonderlijk spectaculair is zonder dat ik moet overdrijven.

Men zit enkel nog zo goed als naakt op een handdoek en zoekt naar activiteiten met de minste energieverspilling. Een blogartikel schrijven hoort hierbij. Ook al bewegen enkel je handen, het zweet loopt in straaltjes van je af. De gordijnen zijn nochtans gesloten.
Natuurlijk moeten we 's middags gaan eten in de casa parroquial. De slag van de zon buiten bewijst dat het binnen in onze kamer nog “fris” was. Je stapt trager dan wanneer je tijdens Marktrock in Leuven naar voren schuifelt op de Oude Markt. En dat is nog te snel. Je hart gaat te keer en de adem is moeilijker. De zon valt tegelijk ook langs onder aan door de reflectie van de witte straten. Het is enkel als je je inspanning afrondt dat je lichaam al het vocht naar buiten begint te drijven.
Dan wordt het zes uur en eindelijk donker.
Het wordt later ook twaalf uur en nu al zes uur donker, maar de temperatuur raakt nog de dertig graden. Enkel nog de koude douche biedt een uitweg. We proberen te slapen, op onze rug, los van elkaar en de kledij, languit en open. Het zweet blijft weg en gelukkig kunnen we slapen.
Que calor, hombre!

Feestje in de aldea van Don Chevo

Don Chevo nodigde ons samen met Mip en de andere belgenvrienden op 12 maart uit om de verjaardag te vieren van de Heilige San Gregorio. Don Chevo die we kennen als de tuinman van Menachor, is nog een echte Maya indiaan die als moedertaal Ch'orti' spreekt. Na een busritje moesten we nog een stuk omhoog klimmen te voet. We kwamen rond de middag aan en werden aan al de familieleden voorgesteld. En dat waren er heel wat, overal bleven kinderen te voorschijn komen, kinderen van Don Chevo, nichtjes en neefjes, kleinkinderen,... Het kon niet anders zijn dat ons bezoek begon met een misviering, ondertussen zijn we de tel kwijt van het aantal vieringen die we al in Guatemala hebben bijgewoond.

Don Chevo woont in de aldea Suchiquer Guapinol in een kleine hut met muren van palmbladeren en een dak van golfplaten waar hij met zijn vrouw en zijn acht kinderen in woont.

Na de viering kon Don Chevo het niet laten om te pronken met zijn tweedehands televisietoestel en een recent gekochte dvd-speler. Onze monden vielen open van verbazing. Als welkomstdrankje kregen we een zoet maïsdrankje, maar er waren maar drie tassen voor vijf personen. Er waren slechts stoelen voor de helft van het aantal gezinsleden, en de muren van het huis zouden pas later gebouwd worden als er weer wat gespaard is, maar een tv met dvd-speler stond blijkbaar bovenaan het verlanglijstje. Prioriteiten worden hier blijkbaar op een hele andere manier gesteld.

Maar wat me vooral van de dag is bijgebleven is de houding van de kinderen ten opzichte van ons. Tot mijn grote verheuging deze keer geen bezorgde moeders die ons als blanke kinderdieven bekeken en geen kinderen die zich achter hun moeders verstopten uit vrees voor de nog-nooit-eerder-geziene-blanken. Maar wel kinderen zoals ik ze gewoon ben, nieuwsgierig en plezierig. Was dat omdat we als gasten bij hun thuis uitgenodigd waren? Een klein jongetje nam spontaan mijn hand vast bij het naar buiten gaan, een ander leunde tijdens de viering tegen me aan, anderen vroegen dan weer nieuwsgierig wie we waren.

Ze waren vooral erg geïnteresseerd in het digitaal fototoestel dat we meehadden. Eens ze door hadden dat na een klik op het toestel, je dat beeld kan herbekijken, vroegen ze of ik foto's van ze wilde trekken. Ze vonden het hilarisch om nadien zichzelf in dat plastieken bakje te kunnen terugzien.

We besloten om een gezinsfoto te nemen om later als geschenk aan Don Chevo te kunnen geven. Na de maaltijd, de typische pepian (kip in een soepsopje met rijst en tortilla's) namen we afscheid. Als we uit de hut wandelden zagen we in de verte het kleine Jocotán liggen.

Laatste Engelse les en start semana santa

Woensdag werd de laatste engelse les gegeven. Ik kon hier jammer genoeg niet bij zijn omdat we die dag uitgenodigd waren door Don Chevo. Vrijdag vond er geen les meer plaats omdat de klasleerkracht graag een examen wilde afnemen over de reeks lessen die we gaven. Ik heb veel voldoening gehaald uit het begeleiden van de engelse les en heb weer maar eens besefd dat dit iets is wat ik graag doe. Ook heb ik genoten van de samenwerking met Magda en Jef, gaandeweg ondervonden we hoe we dit best aanpakten en zochten we naar leuke leermethoden. Dankjewel Magda en Jef voor deze kans!

De week van 16 tot 23 maart is het 'La Semana Santa', de week voor Pasen. Voor de Guatemalteekse scholen is het dan vakantie en vanaf woensdag ook voor de werkende bevolking. En zoals wij ondertussen Guatemala als gelovig land hebben leren kennen, belooft het een speciale week te worden. Een druk programma met onder meer: processies (kruistochten), een marathon, kermis, eucharistievieringen, bloementapijten, ... Vanaf woensdag liggen alle projecten stil en gaan we proberen zo veel mogelijk op te snuiven van La Semana Santa. We zijn benieuwd...

4 gegijzelde belgen in het nieuws

Link naar krantenartikel Prensa Libre
Link naar krantenartikel De Standaard
Na een 36tal uren zijn onze belgische toeristen dus vrijgelaten of gevonden. Het is een ramp voor de plaatselijke economie: Terwijl er normaal 3000 toeristen per dag per boot naar Livingston gaan is dit nu gezakt tot 50. Hopelijk komt alles snel terug goed nu semana santa (het toeristische topseizoen) van start gaat.


Link naar krantenartikel Prensa Libre
Blijkbaar zijn vandaag 4 belgen in Livingston, Guatemala gegijzeld door een groep boeren die de vrijlating eisen van hun geweldadige leider. Waarschijnlijk zullen zij, net zoals de politieagenten die twee weken geleden ook gegijzeld werden, na enkele dagen weer vrijgelaten worden. Wij lopen geen enkel gevaar.

Op pelgrimstocht naar Esquipulas

Het voorbije weekend zijn we op pelgrimstocht geweest naar Esquipulas, het belangrijkste bedevaardsoord van Centraal-Amerika. We stonden om vier uur op (jawel, dat heb je goed gelezen!) om de hitte van de middag te vermijden. De tocht liep door bergwegjes langs de aldeas, in totaal legden we 50 km af, verspreid over twee dagen. Met in het totaal z'n vijftienen en Pinky de hond begonnen we aan de beklimming. Door de niet verlichte aardewegjes liepen we door het berglandschap en zagen we samen de zon opkomen. We hebben er echt van genoten, het berglandschap blijft ons imponeren. Voor een keer zagen we het landschap niet al rijdend van uit de pickup, maar al wandelend waardoor je weer hele andere indrukken opdoet.

De twijfel die ik voordien had of ik het staptempo wel zou aankunnen viel helemaal weg. Het staptempo kan je ook verwoorden als 'slenteren'. Heel traag dus, maar het viel ons al eerder op dat Guatemalteken traag stappen. Het had nog het meest weg van een dag winkelen. Voor ons was dit tempo een echte aanpassing, waarop het op die manier toch nog een fysieke uitdaging werd. Een geluk dat we van de hitte konden ontsnappen want het werd een behoorlijk bewolkte en frisse dag. Zaterdagnamiddag kwamen we in het dorpje Olopa aan, waar we dankzij Chepe in het parochiehuis konden slapen. De plaatselijke rock 'n roll pastoor heeft ons van een gewisse vriesdood gered (we hadden alles mee om ons te beschermen tegen de zon, niet de kou). We mochten ons douchen, we kregen wat pulls van hem en na de mis (weeeeeral) kregen we nog een avondmaal. Op de koop toe moesten we dus niet in de parque central op de grond slapen, maar kregen we allemaal matrassen en dekens.

Zondag lag het tempo wat hoger en konden we na een tijdje de eerste glimp van de spierwitte basiliek ontwaren. Natuurlijk volgde dan nog een drie uur durende afdaling langs een riviertje en een lange, kaarsrechte weg in de zon. Toen we 's middags aankwamen in Esquipulas krioelde het van de mensen. De straten waren versierd met bloementapijten, er werden posadas gehouden (stoeten waarbij het christusbeeld wordt gedragen), en weer de oorverdovende knallen van bombas. Nooit zagen we hier zo'n lange rijen aanschuivende mensen die geduldig hun beurt afwachtten om de zwarte christus te groeten. Het is toch echt opvallend dat het geloof een grote rol speelt in Guatemala, zelfs bij de jongeren, iets waar wij soms van verbazing van staan te kijken. Zo werd er in de winkel door de jongeren van onze groep allerlei prularia gekocht zoals kettinkjes, postkaartjes met religieuze afbeeldingen waarbij ze nadien tegen elkaar pronkten over hun aankopen.

Tijdens de terugrit richting Jocotán werden we verrast, de eigenlijke reden van de pelgrimstocht bleek een hele andere te zijn dan dat wij dachten, niet omdat het de week voor Pasen is maar wel om deze...
Vorig jaar werd in het anders zo rustige Jocotán Michelle (9 jaar) ontvoerd waarbij ze omwille van haar organen vermoord werd. Op deze moment loopt er een rechtszaak in verband met haar verdwijning. Deze soort moorden gebeuren wel vaker in Guatemala, maar het is ongebruikelijk dat de familie van het slachtoffer een rechtzaak opstart. Niet alleen omdat het meestal toch een ongewonnen zaak is maar ook omdat de familie zelf riskeert aangepakt te worden door de daders. Ter gelegenheid van het proces werd dus de pelgrimstocht gehouden. Ook de moeder van Michelle was mee op de tocht, al wisten we heel die tijd van niets. Ze werd heel de tijd vergezeld door twee mannen. (En wij maar denken dat ze in de smaak viel omdat ze continu werd omringd door mannen.) Ik vond het al bizar waarom de mannen 'gewapend' mee waren op een pelgrimstocht. Maar blijkbaar wordt ze sinds het proces bewaakt door twee bodyguards omdat de kans bestaat dat de daders nu ook haar zullen ombrengen. De echte daders en de hele organisatie er achter is jammer genoeg nooit gevonden, enkel Michelles ontvoerders, twee vrouwen. Hier geld de wet van de rijksten, heb je geld, dan betaal je de rechtbank en kom je van je straf onderuit. Na het proces zal Michelles alleenstaande moeder voor 15 jaar het land uit moeten voor haar eigen veiligheid. Een erg triest verhaal, ze is niet enkel haar enige kind kwijt, maar straks ook haar thuisland, familie, vrienden,... Wij duimen alvast voor haar op 13 maart, dan vindt de internationale rechtszaak plaats.

Een stukje lectuur: vanachter in de 4x4

We zijn nog eens naar de hoofdstad en naar Antigua geweest. Nergens om. Om vijf uur 's morgens in Jocotán vertrokken en om acht uur 's avonds terug aangekomen. Ik maakte een geweldig moment mee, een moment van intens opnemen van de omgeving. Door spitsuuropstoppingen en een omgevallen vrachtwagen met eieren reden we pas om half acht ons departement (lees: provincie) binnen. De nacht was al lang omlaag gevallen, maar 'een deftig zijn best doend om vol te worden maantje' zorgde voor een magische gloed over de contreien. Nadat we bijtankten voor het laatste halfuurtje carretera naar Jocotán besliste ik me in de laadbak van de pickup te nestelen. Het lijkt alsof de maan hier niet enkel licht maar ook warmte van de zon reflecteert naar de verduisterde kant van onze aardbol, koud was het dus niet. De bak van de pickup is groot genoeg om gezellig dwars languit in te liggen, mijn achterste gekneld tussen het reservewiel en de achterwielkap, mijn voeten over de rand. Met mijn hoofd steunde ik tegen de cabine zodat de wind het verre geluid van de zwoegende motor aangenaam tot bij mij bracht zonder mijn kledij te verplichten tot een geweldig flapperen. Dit stukje asfalt tussen Chiquimula, dat voorbij de bocht van Vado Hondo zonder zijwegen naar ons doel zou leiden, kende ik ondertussen wel goed. Net zoals de rivier zich een weg kronkelt tussen de bergen, weet ook de weg onder onze banden altijd wel een bocht te maken rond de volgende uitstekende rotsformaties. Het vrije gevoel dat me op dat moment kan overvallen als een dief in de nacht is deels te verklaren door het mysterieuze sfeertje, het miniklimaatje dat er in de bak van de pickup heerst. Geen lichtverstoring van de koplampen, maar slechts een zwakke bergwandverlichting van de slechte achterlampen. Voor de rest een donkere rivier asfalt achter je. De relatieve stilte ook. Of juist de perfecte balans tussen het rubbergeruis en de verre motor. Wie weet het. Ook al worden nog de reukorganen gestreeld door de diesel en landbouwgeuren, en de tastorganen door de niet al te glad gelegde carretera, toch is het vooral kwestie van niet heel de tijd met gesloten ogen van het sfeertje te genieten. Heeft er ooit al iemand beschreven hoeveel tinten donker er bestaan? Deze minicursus duidde me erop dat dit alleszins niet samen te vatten valt in het kort. De lichtschakering vertrekkend van de felle maan en 360° rondom je waar de zon betrapt wordt op zijn ondergang enkele uren voordien. Al die oogjes in het zwartste gedeelte die schitterend mijn belevenis aan het bewonderen zijn. Langs de randen van mijn gezichtsveld is er een zeer contrastrijke en afgetekende rand met de vrije hand getekend. Tot je verbazing ontdek je dat er nog zwarter bestaat dan dat zwart van iets hoger waar de bergranden beslissen welke delen van het heelal je mag zien. De kleine piekjes van de bomen langs de bergkammen slingeren rond synchroon met de bochten die door het stuur opgelegd worden aan de pickup. Het meest mysterieuze in deze hele brei hersenimpulsen moet toch de tijdsabstractie zijn. Alsof hier en op dit moment ook voor de minuten en de seconden andere maten bestaan, zoals ze kilos trachten uit te drukken in libras en onzas.

Het werd dan toch nog een produktieve dag in mijn hoofd, ook al moest dat op het laatste nippertje nog gebeuren. Jocotán is ons mooi stadje. Snel lag ik naast mijn geliefde in bed.

Over trouwen en kindjes krijgen

Ok, het doet licht pijn dat dEUS (hoog in mij achting) een optreden geeft in mijn favoriete concertzaal (hoog in mijn achting) in mijn favoriete stad (ook hoog in mijn achting). Er zijn nog dingen die ik moet missen trouwens.

Daarom wil ik Jonathan bedanken om bij het ten huwelijk vragen van Melina begin vorige maand er rekening mee te houden dat we nog tot mei in dit mooie land zullen vertoeven. Wie weet laat ik me nog een op maat gemaakte smoking aanmeten door de lokale kleermaker.

Als nu ook het wezentje dat zich in de buik van ons Lies aan het groeien is, wil wachten tot begin mei, we zouden er dankbaar voor zijn. Hoewel dit nipter zal zijn, niet?

We hoorden net dat er ook vanuit Winge groot nieuws is, want ook Jelle en Jasper springen in het huwelijksbootje en met hun dochtertje Jozefien (al vier maanden!) gaat het ook uitstekend.

We willen jullie van hieruit proficiat wensen. Hoe we allemaal aan de volgende stappen in ons leven aan het bouwen zijn...

Nog een project: English teacher

Alsof ik terug voor de eerste keer een stageklas binnenkwam, met klamme handen en wat onwennig, onder de indruk van de nieuwe omgeving waarin ik ben terecht gekomen. Zo voelde ik me de eerste keer weer even. 25 paar ogen op mij gericht, zich afvragend wat ik hier kom doen. Samen met Magda en Jef help ik in het 5e en 6e leerjaar engelse les geven in de katholieke school in het buurdorp Camotán. Magda en Jef zijn voor twee maanden in Jocotán en geven hier als vrijwilligers dagelijks engelse les. Ook de school van Camotán had hier interesse naar, maar omdat de klassen groot zijn, vroegen ze extra begeleiding. Waardoor ik hen nu iedere woensdag- en vrijdag vergezel.

Mijn eerste algemene indruk was dat er heel wat minder discipline heerst. Kinderen roepen antwoorden door elkaar, er zijn geen ramen in de klas en de plafonds zijn open waardoor er een chaotische, drukke sfeer heerst. Er is veel lawaai van de buurklassen en van spelende kinderen op de speelplaats, zeker geen ideale leeromgeving dus. Deze school is een privéschool, over het algemeen zijn privéscholen wat duurder maar het opleidingsniveau ligt er hoger. De scholen van de overheid zijn goedkoper, maar dan stel ik me toch de vraag hoe laag de kwaliteit van deze scholen moet zijn?
Ik had de indruk dat de kinderen wel enthousiast waren in het leren van het Engels. De taal die in 'Amerika' wordt gesproken, in de ogen van vele Guatemalteken, het 'Beloofde land'.
Doordat de kinderen niet de gewoonte hebben om thuis regelmatig te studeren, was een herhaling van de vorige les wel nodig. Maar het verschil dan weer met de volwassenen is dat kinderen makkelijker stof opnemen, waardoor ze er vlotter mee weg zijn. De meeste problemen hebben ze met de uitspraak, die erg verschilt van dat van het Spaans.
Hoewel mijn zangtalent niet om over naar huis te schrijven is, gaan we hen volgende week het liedje 'Five little ducks went out to play' leren! Benieuwd of dit hen zal bevallen...

Gerlinde

Over groeicurves, vlooien en verpleegsters

15feb2008

Wist je dat niet alleen de kinderen door de overheid ingeënt worden maar ook de honden?
SIAS is een overheidsprogramma dat zich bezig houdt met de gezondheid van de Guatemalteken. Blijkbaar worden zelfs de honden onder handen genomen. Wie wil kan zijn hond gratis laten inenten en krijgt een vlooienband voor de hond. Een knap initiatief als je weet dat heel wat van de ziekten en bacteriën verspreid worden door de honden. Maar hier blijken maar weinigen het belang van in te zien.
Naast het wegen en meten van kinderen, vul ik ook de persoonlijke fiches in, met grafieken en informatie zoals hun groeicurve. Aan de hand hiervan krijgt het kind de nodige verzorging.
Er is trouwens net een nieuw initiatief bijgekomen. Dagelijks bezoekt men een andere aldea en ongeveer maandelijks komt men in dezelfde aldea. Iedere ochtend wordt er in de school van die aldea een educatief momentje gehouden, begeleid door de twee verpleegsters. Maandelijks komt er een ander thema aan bod zoals communicatie, hygiëne, gezonde voeding, enzovoort... Wanneer ik meeging (ik wist op voorhand niet wat me te wachten stond) viel me op dat Cony en Ana-Celia, de twee verpleegsters, wat onwennig waren en niet goed wisten hoe ze dit moesten aanpakken. Er liepen in totaal een 250-tal kinderen over de speelplaats die we verzameld moesten krijgen, even slikken was dat. Al bij al verliep het wat chaotisch. Maar belangrijk was toch dat ze openstonden voor de tips en suggesties van de leerkrachten, de volgende keer zal het vast en zeker weer wat vlotter verlopen.

Gerlinde

Oeps, bijna vergeten

We waren de foto's wat aan het ordenen van januari en wat bleek: we vergaten enkele leuke gebeurtenissen wereldkundig te maken. Zo gingen we naar het circus in Jocotán en gingen we naar een voetbalmatch van tweedeklasser Jocotán. Ook werkten we mee met een live radiouitzending van een misviering. Verleid je ogen tot het lezen van deze interessante verhalen

Vrijdag 1 februari 2008: Circus Tuanis
“TUANIS, el circo mas pequeño del mundo”, op die manier reed er een auto reeds weken op voorhand door de straten van Jocotán. Met het vorige circus was er nog een vloedgolf aan diefstal geweest en aan de staat van de gele rammelbak te zien was dat nu niet anders. Het circusje bestond uit één oude amerikaanse schoolbus, een kleine trailes/kassa en een tentje. Ze nestelden zich op de plaatselijke dumpruimte en motocross veld van Jocotán. We besloten om er toch eens een kijkje te nemen met Michael en Olivier, die zelf toch een klein circuskronkeltje hebben in hun hersenen, hun jongleeract op Donaldo's verjaardagsfeestje nog vers in het achterhoofd.
Chance: de ingang was die vrijdag twee-voor-één. Dus voor Q15 mochten we ijzerenen houten constructie opklimmen die sommigen wellicht durven identificeren als een tribune. Het was een gezellig tentje dat amper halfvol geraakte. Of hoe de clowns het gaandeweg ergens verwoorden: “TUANIS, el circo mas grande del mundo... porque nunca se llena!” “TUANIS, het grootste circus ter wereld... omdat het nooit volgeraakt!” Het droeg alleen maar tot de gezelligheid van het kleine circusje. Een oppervlakkige telling leerde ons dat de familie uit een vijftal mannen en een vijftal vrouwen bestonden. Allen deden ze verschillende acts, ondertussen (nog met clownsschoenen aan) aan de geluids- en lichtinstallatie de volgende act aankondigend.
De acts gingen van prachtig over echt afstotelijk, langs grappig naar spannend tot aan behoorlijk debiel. Messenwerpen, vuurspelen, trapeze tot in de nok van de tent, clowns, dansen, koordslingeren,... Twee dikke dames sensueel dansend in glitterpakjes met teveel bloot heeft een inverse uitwerking op je spijsvertering, maar het meisje dat aan een koord hoog in de tent rondjes draaide was dan wel de moeite. De clowns hun lange acts zorgden voor hilarische momenten en een uitgebreide les spaans. Ze hebben hun best gedaan.
Sinds toen zagen we overal circussen staan. Dat was vroeger bij ons in België ook zeker? Ik kon me alleszins niet meer herinneren wanneer ik de laatste keer naar een circus was geweest.

Zondag 27 januari 2008: Voetbalmatch Jocotán
Het was tijd voor een zondagje zoals mijn peter ze zo graag doorbrengt: voetbal. We wisten niet wat we moesten verwachten, maar besloten achteraf unaniem dat we het nog eens moesten doen. Samen met Erik en zijn zoons Willem en Stijn betraden we het stadion van tweedeklasser Jocotán. Ze zijn aan het strijden om naar eersteklasse te gaan, maar met een 1-1 uitslag zijn ze niet echt opgeschoten. Ze waren nochtans de besten. 3 rode kaarten, waarvan één naast het veld, en de agressie op en naast het veld waren hilarisch om naar te kijken. We konden naar het einde toe een woordenboekje scheldwoorden en beledigingen volschrijven.
De wedstrijd werd live uitgezonden op radio Ch'orti'. Mijn collega's zaten dus boven op de tribune met hun micro en wat A4'tjes een vloeiende stroom woorden de micro in te kelen. Handig dat we mee konden volgen. Bij elke goal volgt er in Guatemala trouwens een obligate “Goooooaaaaaaaaaaaaaaaaaal” zoals ooit een belgische voetbalcommentator ons voor het eerst voordeed. Hier gaat het echter om een wedstrijd wie de langste adem heeft. Of het nu een mooie goal is of niet.
Het prachtige, onafgewerkte stadionnetje tussen de bergen was niet alleen bevolkt met supporters en voetballers, maar ook met een legertje politieagenten. Traditioneel van top tot teen bewapend natuurlijk. Al die wapens hier: ik wil de grootste hebben, lijkt het wel. Een teken van je mannelijkheid.
Ten strijde! Op naar eerste klasse!

Zaterdag 2 februari 2008: Maria lichtmis live op radio Ch'orti'
Eerste keer dat ik meeging op een veldexpeditie met de radio. En een hoedje af voor de manier waarop ze zo een uitzending doen. Ik heb ondertussen in het depot al wat ervaring opgedaan met liveuitzendingen. Met alle techniek die daar tegenaan gegooid wordt, de noodplannen en veiligheden. Het ging er hier, in aldea Matazano tijdens maria lichtmis, een stuk gemoedelijker aan toe. Op de foto kan je nog het best zien hoe de livestudio eruitziet. Enkele machientjes verbonden met de nodige kabeltjes, een antenne in een boom. En dan een soundcheck live op de radio. Eén micro in de kerk voor de mis en eentje buiten, voor de commentaren en de processie buiten. Padre Chepe was aan de beurt en 't was prachtig om te zien dat er met zo weinig organisatie toch een vloeiend radioprogramma uit voort kwam. Buiten dan dat de meest vals zingende vrouw van heel de kerk te dicht bij de micro stond.

Nieuw project: zwaar transport voor de parochie

Ik krijg mijn nek net genoeg gebogen om het scherm te bekijken en het toetsenbord lijkt uit prikkende nagels te bestaan voor mijn handen. Mijn eerste week werken met Donaldo zit erop. Donaldo hebben we al enkele keren vernoemd op onze blog. Deze week ben ik zijn trouwe helper geweest. In één klap heb ik ook echt leren werken. En ik heb mijn ogen opengetrokken. Donaldo is al 17 jaar de man die voor de parochie het transport doet. Hij heeft een pickup en een vrachtwagen waarmee hij zand, kalk, stenen en zo meer vervoert naar de aldeas. Op dit moment s de parochie meerdere oratorios aan het bouwen. Dit zijn kleine kerkjes voor misvieringen en andere katholieke riten, maar het heeft ook een gemeenschapsfunctie: de mensen mogen het gebruiken om verschillende activiteiten uit te voeren. Natuurlijk moeten zij eerst gebouwd orden. Op dit moment heeft padre Juan María Boxus al zo'n 90 oratorios op zijn CV staan (samen met Donaldo) en nu zijn ze bezig met de bouw of afwerking van een tiental andere.
Om een huis te bouwen, heb je materiaal nodig. Typisch voor oratorios zijn dit blocks (stenen van cement, als je ze iets te hard neerzet vallen ze helaas uiteen), muurafwerking van kalk en zand, grondafwerking met zand en tegels en cement voor de banken en zo. Ik vroeg me bij vele gebouwen die we al bezochten af hoe ze die daar gezet hebben, maar nu maak ik het dus zelf mee. Ik leerde deze week dat een vrachtwagen meer kan dan ik me ooit zal kunnen inbeelden. Donaldo manoeuvreerde zijn camion door rivieren en op de typische bergwegen uit de streek. De slechtste zandwegjes waar ik op speelde bij de boeren in het veld toen ik klein was, zijn nog goed afgewerkt blijkbaar. Putten, groeven, stijlheidsgraden, afgronden,... ON-GE-LOOF-LIJK. Af en toe is een hoopje mensen nodig om de vrachtwagen de berg op te krijgen door gewicht op de achteras te leggen. Om de vijf botten de remvloeistof terug aanvullen. Ook de stuurkunsten van Donaldo zijn fenomenaal: een vrachtwagen op dunne bergwegen manoeuvreren, tussen de uitstekende rotsen en stenen door. Enkele centimeters is alles wat hij nodig heeft aan beide kanten. Een rustig ritje is het niet, veel energie verlies je gewoon door naar boven te rijden en terug. Je kan gewoon niet stilzitten door de heftig waggelende vrachtwagen. De overige energie doe je op bij het laden van de vrachtwagen. Bij zand gaat het als volgt: Je rijdt je camion de rivier in naar een hoopje dat enkele werknemers van het “zandwinningsbedrijf” opgestapeld hebben en je schept alles met grote zwieren de laadbak in. Een volledige laadbak (tot aan de rand gevuld) kost zo bijvoorbeeld Q150 of 15€. Gelukkig worden de werkers betaald (dagelijks loon van Q35 of 3,50€). Na een zware rit van soms een uur of meer schep je dan alles terug naar beneden op de grond. Een colaatje heb je dan al wel dik verdiend. Een pijnlijke rug en zonnebrand hou je er ook aan over. In het geval van blocks geef je de stenen gewoon één voor één door aan iemand in de laadbak of omgekeerd. Daarvan heb je minder rugpijn, maar je vingers staan vol groefjes en schrammen. Zeer pijnlijk na de 500ste steen die je vastpakt. Hop weer een cola.
Al bij al is het natuurlijk best een leuke job: heel de dag in de natuur, de bergen. On the road, hoewel dat die “road” met een grote korrel te nemen is. Zo hebben Donaldo en ik vandaag nog gepiknikt in een aldea onderweg. We kochten wat tortillas en frigoles (zwarte bonen) van de zus van één van de werkers en vonden in een winkeltje wat 'super cola' en twee sardientjes in pikante saus. Naast een riviertje zetten we ons neer en ik heb nog nooit zo hard genoten van het typische guatemalteekse eten. Zwaar, mooi en een voldaan gevoel. Zo voelt ontwikkelingswerk dus!
Ron de bouwer

Valentijnsfuif

We zijn met Valentijn gaan eten in één van de beste restaurantjes van Jocotán: la bodeguita. Een zeer lekkere en uitgebreide maaltijd, zij het wel typisch: frigolitos (zwart bonen in een soort pureevorm), platanos (gebakken bananen), cebollitas (pijpajuintjes), tortillas, aardappeltjes, witte kaas, zure room, chirmol, chili, spek, eitjes en veel vlees. Ik heb voor de eerste keer in mijn leven een fooi gegeven uit schaamte voor de lage prijs: We moesten op het einde slechts 5,50€ betalen. Nadien gingen we naar de valentijnsfuif in Jocotán. Gerlinde in haar nieuwe valentijnskleedje en ik in mijn netste outfitje, samen gingen we naar binnen in de grote hal van het college. Pikkedonker was het en enkel rond de basketbalveldgrote dansvloer zaten mensen. Eén koppel was een wals aan het doen. Na enige tijd wachten, vermenigvuldigde het volk zich echter en we waagden ook een danspasje: iets waar we al lang naar uitkeken. Natuurlijk wilden we niet te hard opvallen met onze uitbundige, europese dansstijlen, dus besloten we eenvoudig af te kijken hoe de anderen dansten. We waren ook beschermd door de duisternis en uitgestrektheid van de ruimte, dachten we. Toen we tussen de mensen stonden, bleek dat zij allemaal een kop kleiner waren dan wij. Guatemalteken dansen braver, ingetogener en iedereen danst er in koppel. Er is geen alcohol verkrijgbaar, de cola drink je uit zakjes met een rietje in en we zagen niemand roken. Lang leve de constante vloed van reggaetón en merengue muziek. Het was een fijne avond, we dansen graag samen en eindelijk hadden we onze spieren nog eens elegant los kunnen maken.
Ron Travolta

Onze projecten

Dit artikel dient als hoofdpagina van de projecten waarin we meewerken. Gaandeweg komen hier meer en meer links met uitleg, foto's en leuke weetjes over ons werk terecht.

• Kort overzicht van de projecten waarin we vorige maanden al werkten
• Zwaar transport voor de parochie
• SIAS - gezondheidszorg in de aldeas
• Menachor - centrum voor natuurgeneeskunde
• Radio Ch'orti'
• ...

Korte en concrete verslagen

• Kledijfeestje in Marimba - Menachor
• Naar Rodeo met SIAS - Bethania
• Goudgele honing - Menachor
• Kledij voor de aldeas - Menachor
• ...
  

last update: 23feb2008

Feliz día del cariño y del amistad

¡Hoy, el 14 de febrero, no solamente celebramos San Valentín!
También es el día del cariño y del amistad.
In Guatemala vieren ze blijkbaar niet alleen hun liefje op sint Valentijn, maar iedereen die ze graag zien. We genoten van de lieve attenties van onze vrienden hier en willen graag onze vrienden en familie in Belgie een fijne día del cariño toewensen!

Belize

We kunnen weer op onze beide oortjes slapen. We verlengden voor 3 maanden ons visum. Hiervoor wordt je geacht om je minstens voor 72 uur in het buitenland te begeven. En waar konden we dat beter doen dan in het mooie buurland Belize aan de Caraïbische kust?

Ondanks dat Belize en Guatemala buurlanden zijn, merkten we veel verschillen. Uiteraard kunnen we dat enkel zeggen over de plaatsen waar wij in Belize zijn geweest, die toch voornamelijk toeristisch waren. Belize is nog niet half zo groot als België, maar telt toch een grote verscheidenheid aan rassen. Chinezen, Afrikanen en Mayas wonen er door elkaar. Dat contrast is erg grappig, de kleine Mayas tegenover de reuzegrote Afrikanen en tussendoor zie je af en toe spleetoogjes rondlopen. De meeste mensen wonen er in paalwoningen, net geknutselde huisjes waarbij elke plank die ze vinden er gewoon lijkt te zijn bij opgetimmerd. Net nu we goed op dreef waren in het spaans, was het weer een aanpassing want in Belize is engels de hoofdtaal.

We verbleven in Placencia, een toerisch stadje aan de kust. We vonden er een kamertje in een guesthouse, genaamd Lydia's Place, waar we voor 7 euro per persoon per nacht verbleven. We konden er ook gebruik maken van een keukentje, waardoor we weer wat geld konden uitsparen. Een heel goede keuze, bleek achteraf. Dagelijks kwamen en vertrokken er backpackers. In de avond kwam alle huisgenoten samen op het terras waarbij reisverhalen werden uitgewisseld en interessante gesprekken ontstonden tot in de vroege uurtjes. Vanuit ons kamertje hadden we uitzicht op het strand. Een strand om 'U' tegen te zeggen. Hemelsblauw water, palmbomen en een stralende zon. Het werd een echte strandvakantie, al was het soms echt snikheet en op de middag was enkel de schaduw 'the place to be'. Ik besefte pas later dat we in de 'echte' Caraïben waren, Al verkiezen we meestal een iets actievere vakantie, toch hebben we van deze vakantie genoten. Gedaan nu met dat reizen, de komende drie maanden blijven we in Jocotán waarbij we weer 'vollenbak' in onze projecten aan de slag zullen gaan.

Donderdag maakten we een uitstap waarbij we zijn gaan snorkelen in koraalrif aan verschillende kleine eilandjes. Voor we goed en wel waren vertrokken met de boot, moesten we op een eilandje gaan schuilen voor een stevige stortbui. We hebben twee uur zitten wachten tot de bui over was. Nu blijkt dat insecten na een regenbui erg agressief kunnen zijn. Ronny leek grotendeels bespaard gebleven, maar mijn benen alleen al telden meer beten dan het aantal haren op mijn hoofd. (Bij wijze van spreken hè ;) Een totaal nieuwe wereld, de onderwaterwereld, ging voor ons open. We zagen de meest kleurrijke vissen, bizarre planten en koraal, scholen vissen die voorbij zwommen, gigantische kreeften, schelpen,.... Ik heb zelfs twee haaien gezien van ongeveer een meter groot. In de boottocht terug richting Placencia werden we zelfs begroet door enkele dolfijnen.

Ook maakten we op donderdag de verkiezingen mee in Belize, wat heel wat spanningen met zich meebracht. Het politiek systeem gaat er heel anders aan toe dan zoals wij het kennen. Er kon enkel gestemd worden op twee partijen die qua overtuigingen lijnrecht tegenover elkaar liggen (de UDP, the United Democratic Party of de democratische partij en de PUP, the People's United Party of de volkspartij). De PUP heeft heel lang geregeerd en het leek ons dat de meerderheid van de bevolking op deze partij was uitgekeken. Overal waar we kwamen waren er stevige discussies over de politiek, in de bus, op café, zelfs waar we logeerden was het enkel de verkiezingen die de klok sloegen. Tijdens de nacht van de verkiezingen deden we amper een oog dicht, iedereen was op straat gekomen, we hoorden enkel euforische kreten: 'UDP all the way...' Was het enige dat we ervan verstonden. De uitslag was duidelijk, de UDP had gewonnen.

Ronny's hoogtepunt van de vakantie was zeker en vast de verplaatsing van Punta Gorda naar Placencia. Al van zowat een maand voor we vertrokken keek hij ernaar uit om met een klein vliegtuigje Placencia te bereiken. Voor slechts 27 euro vlogen we met 3 passagiers naar onze bestemming. Al voelde ik me niet helemaal op mijn gemak door de turbulentie, het uitzicht over de kustlijn van Belize, het oerwoud onder ons en de bergen die de westkant afzoomden, loonde meer dan de moeite.